تصاویر یک زن سودانی که در تظاهرات اعتراضی روز هشتم آوریل در خارطوم در میان جمعی از زنان و مردان معترض روی سقف یک خودرو ایستاده و آواز گروه موسیقی الثوره (انقلاب) را می‌خواند، مورد استقبال کاربران شبکه‌های اجتماعی قرار گرفت.

 نام این زن «الا صالح» است اما کاربران شبکه‌های اجتماعی سودان به او لقب «کنداکه» داده‌اند که به زبان باستانی سودان به ملکه یا زنان خاندان سلطنتی گفته می‌شود.

اعتراضات در سودان با هدف کناره‌گیری عمر البشیر، رئیس جمهوری این کشور از ماه دسامبر سال گذشته میلادی آغاز شد و در روزهای اخیر در پی درگیر شدن نیروهای امنیتی با معترضان، ابعاد گسترده‌تری به خود گرفته است.

روز سه‌شنبه نهم آوریل نیروهای امنیتی حکومت عمر البشیر به روی معترضانی که در مقابل وزارت کشور در خارطوم تجمع کرده بودند، آتش گشودند.

رئیس جمهوری سودان در ماه فوریه در کشور وضعیت اضطراری اعلام کرد و در پی آن بسیاری از بازداشت‌شدگان این اعتراضات در دادگاه‌های اضطراری محاکمه شدند.

نقش زنان و فعالان حقوق زن در تظاهرات‌های اعتراضی ماه‌های اخیر بسیار پررنگ بوده است. ماه گذشته میلادی با وجود دستور رئیس جمهوری سودان جهت آزادی زنان بازداشت‌ شده در این اعتراضات، ۹ تن از این زنان در دادگاه‌های اضطراری به یک ماه زندان و ۲۰ ضربه شلاق متهم شدند

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

مطالب مرتبط

حکومت سودان سقوط کرد، عمرالبشیر توسط ارتش دستگیر شد

ارتش سودان با صدور بیانیه ای که از سوی ارتشبد ‘عوض ابنعوف’ وزیر دفاع این کشور قرائت شد برکناری عمر البشیر رییس جمهوری را تایید و سه ماه حالت فوق العاده در این کشور اعلام کرد .

وزیر دفاع سودان که سمت معاون اولی ریاست جمهوری را هم بر عهده دارد، همچنین از تشکیل یک شورای عالی امنیتی خبر داد که به مدت ۲ سال اداره امور کشور را برعهده خواهد گرفت.
وی افزود: مردم از دسامبر گذشته در راه پیمایی های مسالمت آمیز با هدف بهبود اوضاع مشارکت کردند اما دولت چیزی جز وعده های دروغین به آنها نداد.
ابنعوف گفت: کمیته امنیتی ضمن عذرخواهی از قربانیان، تضمین می کند که بحران را مدیریت خواهد کرد.
به گفته وی کمیته عالی امنیتی برای مدتی به فسادها و سوء مدیریت ها رسیدگی خواهد کرد و ارتش موضوع فساد و نبود فرصت های برابر برای مردم را پیگیری خواهد کرد.
ابنعوف با بیان اینکه عمر البشیر دستگیر و در یک مکان امن از وی حفاظت می شود تاکید کرد که تمامی زندانیان سیاسی به زودی آزاد می شوند و به مدت یک ماه در سراسر کشور از ۱۰ شب تا ۴ صبح محدودیت رفت و آمد برقرار می شود.
وی گفت که به تمامی کشورهای جهان اطمینان می دهیم که به تعهدات بین المللی خود پایبند هستیم و ادامه کار سفارت خانه ها و هیات های دیپلماتیک را تضمین می کنیم.
وزیر دفاع سودان همچنین با بیان اینکه از این پس به قانون اساسی موجود عمل نمی شود از انحلال شورای وزیران، شوراهای قانون گذاری ولایات و شورای ملی این کشور خبر داد.
وی در عین حال وعده داد که بعد از پایان دوره انتقالی ۲ ساله برای کشور قانون اساسی دایم تدوین خواهد شد.

معترضان سودانی از ماه دسامبر گذشته با حضور در خیابان های کشور خواستار قطع حمایت ارتش و برکناری البشیر، رئیس‌جمهوری این کشور، شدند.
در حالی که نیروهای امنیتی سودان روز شنبه گذشته برای متفرق کردن معترضان از گاز اشک‌ آور و گلوله های پلاستیک استفاده کردند و چندین نفر را بازداشت کردند، هزاران تظاهر‌کننده توانستند برای نخستین بار خود را به مقابل مقر فرماندهی ارتش، در نزدیکی کاخ ریاست جمهوری برسانند.
تظاهرات شنبه به مناسبت سی و چهارمین سالگرد کودتای سودان برگزار شد که طی آن ‘جعفر نمیری’، رئیس ‌جمهوری وقت، برکنار شد.
اقتصاد سودان از سال‌ ها پیش، به ویژه طی ۲۰ سال گذشته که آمریکا دولت البشیر را به اتهام حمایت از تروریسم با تحریم‌ های متعدد روبرو کرد، با رکود و کسادی دست و پنجه نرم می کند. البشیر از ۱۹٨۹ قدرت را در سودان به دست گرفت و دیوان بین‌ المللی کیفری، در پی شکایات نهادهای مدافع حقوق بشر، او را در سال ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰ به ارتکاب جنایت علیه بشریت محکوم و حکم جلب او را صادر کرد

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

پول پاشی کارساز نشد

بازگشت بهار عربی

نویسنده: صلاح الدین خدیو، کارشناس مسائل بین الملل

هنگامی که هشت سال قبل بهار عربی آغاز شد، به صورت عمومی این امیدواری را به وجود آورد که موسم گذار دموکراتیک خاورمیانه فرا رسیده است. این خوش بینی اما دیرپا نبود و به زودی منطقه در گرداب جنگهای داخلی و رقابت های منطقه ای فرو رفت و بهار عربی به عنوان عامل هرج و مرج و بی ثباتی مقصر شناخته شد.

مقاومت دولت پنهان و نظامیان در برابر انقلاب های دموکراتیک، رقابت ایران و عربستان بر سر گسترش نفوذ منطقه ای در سایه خلاء به وجود آمده، تلاش ترکیه برای تحمیل الگوی خود و سرانجام پشتیبانی سخاوتمندانه و بی حد و حساب امارات و عربستان از “ضد انقلاب” و نیروهای خواهان حفظ وضع موجود، عمده ترین عواملی بودند که بهار دموکراسی خاورمیانه را به خزانی خونین تبدیل کردند. عواملی که باعث شدند بشار اسد از سقوط حتمی جان به در برد و در مصر ژنرال سیسی مخوف ترین تجربه الگوی دولت سرکوبگر را در تاریخ معاصر سرزمین نیل به نمایش بگذارد.

پازل بازگشت  به نظم قبلی هنگامی کامل شد که زمامداران عرب به سوی آشتی با دمشق خیز برداشتند. شاید در این میان سفر رئیس جمهوری سودان را بتوان لحظه نمادین بازگشت نادمین عرب به گذشته دانست.

چه هنگامی که عمر البشیر در آخرین روزهای سال میلادی گذشته پا به دمشق نهاد، صرفا به عنوان ابتکار عملی جسورانه برای برقراری دوباره روابط با کشوری که از جهان عرب طرد شده، تلقی نشد، بلکه تصویری از پیروزی گذشته بر آینده را هم به نمایش گذاشت. اما چندی نگذشت که زمین زیر پای حاکم سودان لرزید و وی را به عقب نشینی های گام به گام در برابر مردم واداشت.

پس از سودان نوبت الجزایر بود، تا مردم به پا خواسته رودروی الیگارشی حاکم قرار گیرند و بر خواسته های خود پای فشارند. از قضا این کشور هم از معدود کشورهای عرب بود که هرگز پیوندهایش را با دمشق نگسست.

یقینا اگر شکست بهار عربی و عقب نشینی انقلاب های مردمی نبود، الیت مسلط بر الجزایر یارای آن را نداشت تا فردی فاقد قدرت تکلم و ویلچر نشین را برای بار پنجم به مردم تحمیل کند. زیرا این تحقیر فقط با شکست انقلاب در سایر کشورهای عرب و اثرات دومینیووار آن ممکن بود.

با بازگشت مردم به خیابان در الجزایر و سودان روشن شد که راهبرد “پول پاشی” به سیمای انقلاب که از سوی کشورهای متمول و محافظه کار عربستان و امارات دنبال شد، کاملا قرین موفقیت نبوده است.

به عبارت دیگر این دو کشور هرچند می توانند با سیاست “خرید طبقات” تحولات سیاسی و انقلابات اجتماعی در کشورهای خود را به تعویق بیندازند، اما آنقدر هم توانمند و یا گشاده دست نیستند که مردم سایر کشورها را نیز با پول بخرند. نابه سامانی اقتصادی و تنگنای معیشتی اصلی ترین محرکهای به خیابان آمدن مردم در دو کشور شاخ آفریقاست. مردم می توانند نبود آزادی و دموکراسی را تحمل کنند، اما نمی توانند با شکم  گرسنه سر بر بالین بگذارند.

دولتهای خاورمیانه صرفا غیردموکراتیک نیستند، بلکه ناتوان و ناکارامد هم هستند و تجربه دهه های گذشته نشان داده است که قادر به پیمودن مسیر توسعه نیستند. قول معروفی می گوید که دولتهای عرب از مدرنیته فقط دستگاه اطلاعاتی قوی و بروکراسی فاسد را فراگرفته اند.

دیکتاتوری سیسی در مصر صرفا به خاطر عملکرد آن در حوزه حقوق بشر و آزادیهای سیاسی مورد انتقاد نیست، بلکه بدترین کارنامه اقتصادی را هم به نسبت چند دهه گذشته دارد.

هم در مصر و هم  الجزایر و نیز سایر کشورهایی که دولت پنهان با هدایت نظامیان حاکم بلامنازع اقتصاد کشور است، اصلاحات اقتصادی معطوف به بهبود معیشت مردم، معمولا بخت زیادی برای کامیابی ندارد.

ممکن است در کشورهای نفت خیز عرب بالا بودن درآمد سرانه موقتا خواسته های معطوف به ارتقای واقعی کیفیت زندگی را به حاشیه براند، اما در کشورهای فقیر و کمتر توسعه یافته این اصل صادق نیست. تازه اگر مردمان این کشورها ناچار باشند هزینه ثبات کشورهای ثروتمند عرب را نیز بدهند، مساله پیچیده تر هم می شود.

ممکن است بتوان با پول، سیسی را در قدرت نگه داشت و یا حفتر را به قدرت رساند و مانع تغییرات عمیق و بنیادی در ساخت سیاسی الجزایر شد، اما نمی توان مساله اصلی را که عامل پیدایش زمینه های انقلابی است، به کلی از میان برد.

این امر به معنای تداوم وضعیت ناپایدار و بی ثبات در منطقه است. ممکن است وضعیت اعتراضی سودان و الجزایر به کشورهای دیگر نیز سرایت کند، اما احتمال دارد که مانند هشت سال قبل منتج به یک گذار دموکراتیک واقعی نشود.

علیرغم این اما نباید پنداشت که دولتهای خاورمیانه برای تاخت زدن امنیت و ثبات با آزادی و عدالت و گریز از ایجاد تعادل میان این سه خواسته زمان نامحدودی در کف دارند.

دور و تسلسلهای کنونی تا زمانی که خاورمیانه به تعادلهای نوین میان نیروهای اجتماعی برانگیخته شده و ساخت سیاسی برسد، ادامه می یابد. تعادلهایی که زمینه ساز توسعه سیاسی و اقتصادی کشورهای عربی می شود

دیپلماسی ایرانی:

.

.

Advertisements