شطرنج  پیچیده

سیاسی- نظامی در سوریه

تدوین آذرنگ

با استفاده از تفسیرهای اومانیته

اعلام خروج نیروهای امریکا از شمال سوریه راه را برای مداخله نظامی ترکیه هموار میکند.  تصمیم به خروج نیروهای امریکا از سوریه توسط رئیس جمهور این کشور “ترامپ” اعلام شده است.

حدود 2000 سرباز امریکائی در حال حاضر در شمال سوریه مستقر هستند. امریکا می گوید این نیروها کردهای سوریه علیه افراط گرایان اسلامی، از جمله داعش تعلیم داده است.

آنگونه که رسانه های امریکا می نویسند، ترامپ این تصمیم خود را بدون مشورت با مقامات نظامی و غیر نظامی امریکا اتخاذ کرده  است.

از سوی دیگر گزارش می شود که نیروهای داعش همچنان در سوریه فعال هستند و تصمیم به خروج نیروهای امریکا از این کشور موجب تقویت آنها خواهد شد.

جان بولتون مشاور امنیت ملی کاخ سفید دو ماه پیش گفته بود که نیروهای امریکا تا زمانی که نیروهای نظامی جمهوری اسلامی در سوریه حضور دارند در آن کشور خواهند ماند.

اکنون این سئوال مطرح است که آیا تصمیم ترامپ یک تصمیم ناگهانی و اتفاقی بوده است؟

جالب است که یک روز پس از اعلام تصمیم ترامپ برای خروج نیروهای نظامی امریکا از سوریه واشنگتن خبر انعقاد قراردادی به  مبلع 3 و نیم میلیارد دلاری خرید موشک های “پاتریوت”  به ترکیه را اعلام کرد.

اعلام این خبر درحالی که ترکیه همچنان طالب خرید موشک اس 400 روسی است، این سئوال را مطرح می کند که آیا امریکا برای جلوگیری از نزدیکی ترکیه به روسیه امتیازهائی به آن کشور داده است؟ و اردوغان که هم خواهان سرکوب کردهای سوریه و هم خواهان نقش فعال در ترکیب حاکمیت آینده سوریه است، از روابط با روسیه که حضور نظامی اش در سوریه نقش تعیین کننده دارد چشم خواهد پوشید و به وعده های ترامپ اطمینان می کند؟

رئیس جمهور ترکیه همچنان در رویای یک فتح نظامی دیگر در منطقه کردنشین سوریه و تکرار حمله نظامی “آفرین” است.

آن پیروزی ترکیه را عملیات نظامی – هوائی امریکا در منطقه ممکن ساخت و حالا با خروج امریکا از سوریه ترکیه از این پشتیبانی محروم است. ضمن آنکه خبرگزاری دولتی سوریه اعلام کرده که مذاکراتی میان کردهای سوریه و دولت در جریان است که در صورت به نتیجه رسیدن آن، ارتش منظم سوریه کنترل مرزهای مشترک سوریه و ترکیه را برعهده خواهد گرفت. رویدادی که محاسبات ترکیه را دگرگون می کند و این ادعای ترکیه که مرزهای سوریه به روی کردهای مسلح ترکیه باز است را باطل می سازد. شاید ترکیه بخواهد تا پیش از چنین رویداد و توافقی میان دولت سوریه و کردهای آن کشور دست به کار حمله نظامی بشود، در اینصورت هیچ تضمینی وجود ندارد که ارتش سوریه و نیروهای مسلح کرد سوریه متحدا با ارتش ترکیه وارد جنگ شوند. آیا ارتش ترکیه برای چنین مقابله ای از جهادگران اسلامی نه تنها بقایای آنها در سوریه بلکه واحدهائی از آنها که در لیبی و عراق هستند  یاری خواهد گرفت؟ در اینصورت ماجرا به یک رسوائی جهانی کشیده خواهد شد.

همه این احتمالات را باید در کنار مذاکرات اخیر میان ایران و ترکیه و روسیه بر سر آینده سوریه و تدوین یک قانون اساسی نوین برای آن کشور در نظر گرفت. یعنی با آغاز حمله ارتش ترکیه به شرق فرات در سوریه دستآوردهای مذاکرات سیاسی مورد اشاره نیز زیر علامت سئوال خواهد رفت. بویژه که در مذاکرات  اخیر میان هیات های سه کشور، سهم مهمی نیز برای حضور و نقش دولت سوریه در نظر گرفته شده است. یعنی 50 نماینده از طرف سوریه در کنار نمایندگان نیروهای مخالف سوریه.

فعلا روسیه بیش از هر کشور دیگری از تصمیم امریکا برای خروج نظامی  از سوریه استقبال کرده و درعین حال نیز پیش بینی کرده که از حرف تا عمل راه درازی در پیش است!

در این میان نقش و نگرانی های اسرائیل نیز مطرح است زیرا این کشور بیم دارد که با خروج امریکا از سوریه مواضع ایران در سوریه بیش از پیش تقویت شود. آیا این نگرانی می تواند زمینه تشویق ترکیه به ورود نظامی به شرق فرات شود و مذاکرات را حداقل متوقف و حداکثر لغو کند؟ آیا اسرائیل پس از امریکا یگانه نقطه امیدش در سوریه ترکیه است؟

نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل همزمان انتشار خبر خروج امریکا از سوریه از تاسیسات نظامی- فضائی این کشور بازدید کرد و این جمله اسرار آمیز را گفت:

«ما در حال توسعه سیستم های جدید تسلیحاتی با قابلیت های بالا هستیم که درهیچ کشوری وجود ندارد.»

Advertisements