اجرای پروژه تاپی دشوار است

پروژه تاپی یک جاده سر راست نیست که لوله های گاز و کیل های فایبر نوری درصحرا های بی صاحب در مسیر 734 کیلومتری کشیده شوند. بحث اصلی این پروژه منطقه ای، اختلاف نظر و رقابت منطقه ای بر سر این قضیه است که هنوز نشانه ای از راه حل آن به چشم نمی خورد. ایران مخالف اصلی این پروژه بود و حالا هم هست. شماری از مردم ازین تروریست های طالب گفته اند که ازین پروژه حمایت می کنند؛ مدار اعتبار نیست. تروریست ها اکنون یک صاحب ندارند.
یک از مولفه های ایجاد گروه تروریستی طالب به وسیله شرکت یونوکال، دلتا آیل و آی اس آی با مجوز امریکا قاپیدن همین پروژه بود که می خواستند به قیمت روفتن هست و بود مردم افغانستان به آن دست یابند که شکست خورد.
موضوع اساسی تر، جنگ درحال وقوع و بزرگ در شمال افغانستان است که پروژه تاپی در گرو نتایج و دیزاین همین جنگ است. روسیه و امریکا بیش از هر زمان دیگر در شمال افغانستان سوقیات کرده اند. امکان ورود نیروهای روسی به شمال وجود دارد. یعنی فارمول سوریه درین جا قابل تکرار است. سوریه، خط اول امنیتی روسیه حساب نمی شد، اما مسیر مرزی آمو خط اول منافع داغ روسیه است.
گزارشنامه افغانستان
+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

تاپی در افغانستان؛

طرحی که در زمان طالبان مطرح و بعد از ۲۳ سال اجرایی شد

بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ میلادی و استقلال کشورهای آسیای میانه ترکمنستان درصدد صدور منابع سرشار گازش به جنوب آسیا شد.

دو شرکت بریداس آرژانتینی و یونوکال آمریکایی برای اجرا این طرح به رقابت افتادند.

طرح عبور خط لوله گاز از ترکمنستان به پاکستان و هند در سالهای ۱۹۹۴ میلادی بیشتر سر زبانها افتاد.

گفته می‌شود که ظهور گروه طالبان با حمایت سازمان اطلاعات ارتش پاکستان در این راستا بوده، طالبان این موضوع را کاملا رد می‌کند.

مشکل اصلی که مقام‌های ترکمنستانی به طالبان مطرح کرده به گفته وحید مژده که در آن زمان معاون وزیر خارجه طالبان را عهده داشت، این بود که حضور شرکت آرژانتینی را آمریکا نمی‌خواست و حضور شرکت یونوکال آمریکایی درمنطقه باعث می‌شد که آمریکا مسایل حقوق بشری را مطرح‌کند

به گفته او ترس از نفوذ آمریکا به کشورهای آسیای میانه و وقوع انقلاب مخملین از جمله نگرانی‌های دیگر کشور ترکمنستان بود.

مقام‌های ترکمنستانی در سفری که مقام‌های طالبان به ترکمنستان داشته گفته بودند که ترکمنستان این طرح را به عنوان یک تحفه به مردم افغانستان می‌دهد که این کشور را از شر شوروی رها کرده است.

رئیس جمهوری پیشین این کشور گفته بود که اکنون ترکمنستان ظرفیت اجرا این پروژه بزرگ را ندارد و باید اجرا آنرا به یک شرکت خارجی بدهد. همچنین مقام‌های این کشور گفته بود که ترکمنستان منتظر می‌ماند هرزمان ظرفیت این کار را دارا شد اقدام به اجرا این طرح می‌کند.

براساس گزارشها در دسامبر ۱۹۹۷ نمایندگان طالبان به دعوت یونوکال به شهر هوستون آمریکا رفتند تا با آنان درباره کشیدن خط لوله گاز مذاکره شود.

وحید مژده می‌گوید که هدف از شرکت یونوکال نشان دادن توان مالی‌اش به افراد گروه طالبان بود، طالبان نیز خواستار امتیازهای همانند ساخت همزمان جاده کابل-هرات، ساخت شهرکها در مسیر عبور خط لوله برای کارگران و محاسبه قیمت حق العبور متناسب با افزایش قیمت گاز بود.

مشخص نیست که هیات گروه طالبان با یونوکال به چه نتیجه رسیدند، ولی گزارشهای هم وجود دارد که طالبان در بدل عبور این خط لوله خواستار به رسمیت شناخته شدن حاکمیت این گروه به عنوان دولت رسمی افغانستان از سوی آمریکا بوده، اما آقای مژده این گزارشها را بی‌اساس می‌داند.

زلمی خلیل زاد، سفیر و نماینده سابق آمریکا در افغانستان و سازمان ملل میزبان هیات طالبان بوده، مقام‌های طالبان گفته که در این سفر آقای خلیل زاد به دلیل احترام به آنها بر روی درخت کریسمسی که در خانه‌اش بوده یک پارچه انداخته بوده‌است.

آقای خلیل زاد نیز تایید می‌کند که در نشست طالبان و مسئولین یونوکال حضور داشته و صحبت‌های تندی نیز با امیرخان متقی، از رهبران طالبان درباره برخورد آنان با زنان داشته است.

خلیل زاد در کتابش(نماینده) نوشته که در اواسط دهه ۱۹۹۰ نهاد انرژی کمبریج از او خواسته در یک تحقیق امکان سنجی شرکت نفتی یونوکال شرکت کند.

Advertisements