چهارشنبه ۲۰ اسد ۱۳۹۵ – ظفرشاه رویی

سازمان ملل متحد به عنوان یکی از نهادهای مهم‌ بین‌المللی همکار با دولت افغانستان و ناظر بر عملکرد این دولت، از بروکراسی و فساد اداری در افغانستان شدیدا انتقاد کرده می‌گوید که حتا کوچک‌ترین فرصت‌های کاری در این کشور مثل اشیای بازاری خرید و فروش می‌شود.
مایکل هاردمن، سرپرست هیات معاونت سازمان ملل متحد یوناما در افغانستان، روز سه‌شنبه، ۱۹ اسد، در کنفرانس «نقش اصلاحات در بهبود خدمات» که توسط دفتر نماینده فوق‌العاده رییس‌جمهور در امور اصلاحات و حکومت‌داری خوب برگزار شده بود سخن می‌گفت، افزود که فرصت‌های کاری حتا مثل فرصت‌ سربازی در افغانستان خرید و فروش می‌شود. وی گفت: «وظایف، قراردادها، جوازها و خدمات اساسی دولت‌داری و تمام مسایل دیگر توسط اشخاص بانفوذ طوری تقسیم و توزیع می‌شود که همه چیز را خراب می‌سازد. ما اخیرا گزارش‌هایی داشتیم که حتا یک فرصت فرماندهی پولیس هم مثل اشیای بازاری خرید و فروش می‌شود.»
سرپرست یوناما هم‌چنین تاکید کرد که سیستم زندگی سیاسی در افغانستان نسبت به دیگر کشورها تفاوت‌های زیادی دارد. به‌گفته‌‌ او، این سیستم حدفاصل میان دولت و ملت را تاریک ساخته است. مایکل هاردمن می‌گوید: «زندگی سیاسی در افغانستان براساس روابط بنا یافته که همان خط فاصل میان حکومت و مردم را تاریک کرده است. این سیستم جدید نیست و اگر دو هزار سال به عقب برویم، این طور سیستم را در روم باستان می‌بینیم.»
مایکل هاردمن در این کنفرانس تاکید کرد که هرچند رهبران حکومت وحدت ملی برای کاهش موارد فساد اداری تلاش‌های زیادی کرد‌ه‌اند، اما بیشتر مسایل در افغانستان پنهان نگه‌داشته می‌شود. به‌گفته او، با پنهان‌کاری، هیچ مبارزه‌ای با فساد صورت نخواهد گرفت. آقای هاردمن هم‌چنین افزود که قوانین خوبی در افغانستان برای بهبود کارکردها تایید و تصویب شده‌اند، اما این قوانین مورد اجرا قرار نمی‌گیرند.
سرپرست هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان، با اشاره به تایید و توشیح قانون حق دسترسی به اطلاعات گفت که این قانون دو سال قبل توسط پارلمان تایید شده، اما تاکنون هیچ اقدامی برای اجرای آن صورت نگرفته است. مایکل هاردمن می‌گوید: «دو سال قبل قانون حق دسترسی به اطلاعات توسط پارلمان تایید شده، اما تاکنون مورد اجرا قرار نگرفته است. اگر شما به یکی از وزارت‌خانه‌ها بروید و سلام بدهید و بگویید که براساس قانون حق دسترسی به اطلاعات در مورد فلان موضوع به معلومات نیاز دارید و بخواهید که برای‌تان فورمه بدهند و به اداره مشخص راهنمایی کنند؛ آیا کسی براساس همین قانون برای شما فورمه می‌دهد؟ نه!»
مایکل‌ هاردمن هم‌چنین گفت که دولت افغانستان تاکنون موفق نشده است هیچ مقامی از حکومت را به اتهام فساد اداری به دادگاه بکشاند. وی با استقبال از ایجاد مرکز عدلی و قضایی مبارزه با فساد اداری، گفت که جامعه جهانی در بازگرداندن پول‌های به سرقت رفته شده توسط برخی از مقام‌های دولتی افغانستان به بیرون از این کشور، کمک می‌کند اما دولت افغانستان باید در این زمینه درخواستی را مطرح کند. مایکل هاردمن می‌گوید: «جامعه جهانی بسیار علاقمند است تا این مرکز در افغانستان هرچه زودتر فعال شده و در ]مبارزه با فساد[ کمک بکند. حتا اعضای جامعه جهانی می‌خواهند که در کشورهای خودشان ببینند که در کدام بانک چه مبلغی از طرف مسوولان افغان ذخیره شده تا این پول‌ها را پیدا کرده و دوباره به حکومت افغانستان برگردانند.»
وی گفت: «من در طول زندگی خود سارنوال بودم، اما پولدار نیستم. زمانی که برخی‌ها پولدار می‌شوند، فهمیده می‌شود که این پول را از راه‌های نادرست به‌دست آورده‌اند و من می‌‌خواهم که این پول را دوباره از این افراد بگیرم و کمک کنم تا برای مردم به مصرف برسد.»

بدتر از گذشته

در همین ‌حال، مسوولان اتاق تجارت و صنایع کشور نیز از وضعیت موجود در افغانستان شدیدا ابراز نارضایتی کرده می‌گویند که کار برای تاجران و سرمایه‌گذاران حالت بدتر از گذشته را دارد.
خان‌جان الکوزی، معاون اتاق تجارت و صنایع، در کنفرانس دیروزی گفت که فساد اداری و گسترش ناامنی‌ها در کشور باعث شده تا شماری از تاجران و سرمایه‌گذاران تصمیم بگیرند که جوازهای کارشان را به دولت برگردانند. به‌گفته آقای الکوزی، حکومت افغانستان در ساختن قوانین و اجرای آن نیز با مشکلات زیادی همراه است و بیشتر قوانینی که در دوران حکومت وحدت ملی تسوید و تایید شده، بدون در نظرداشت شرایط افغانستان از کشورهای مرفه و پیشرفته جهان کاپی‌برداری شده‌اند. آقای الکوزی با به سخره‌گرفتن روند اصلاحات در حکومت موجود می‌گوید: «من با تاسف باید بگویم که اصلاحات بسیار خوبی نسبت به دولت گذشته آمده است. این اصلاحات این است که قبلا پول رشوه به حساب مامور واریز می‌شد، اما حالا در دفترشان به‌صورت نقدی پرداخت می‌شود. این تسهیلاتی است که به‌وجود آمده است. یک کانتینر خربزه که از کندز بارگیری می‌شود، تا تورخم یک‌ونیم تن آن را پوسته‌ها می‌گیرند.»
خان‌جان الکوزی هم‌چنین مدعی شد که دو روز قبل نزدیک به دو هزار تن از تاجران و سرمایه‌گذاران در کابل جوازهای کاری خود را به دفتر رییس اجرایی حکومت وحدت ملی فرستاده‌اند تا از ادامه‌ی‌ کارشان خودداری کنند. او گفت:‌ «موانعی که روبه‌روی ما می‌باشد، نسبت به گذشته زیادتر شده است. فساد، نبود زیربنا و نبود امنیت مشکلاتی‌اند که سرمایه‌گذاران با آن روبه‌رو استند. تنها دیروز دو هزار تاجر در شهر کابل جوازهای‌شان را به ریاست اجرایی فرستاده‌اند که دیگر نمی‌توانند تجارت کنند. همان قانونی که به نام امور مالیاتی ساخته شده و وزارت مالیه تصویب کرده است، تمام کاروبار ما را به چالش مواجه ساخته است. تاجران تنها در کابل در یک ماه، یک‌ونیم میلیارد افغانی به دولت جریمه پرداخته‌اند.»
معاون اتاق تجارت و صنایع از افزایش ناامنی‌ها نیز انتقاد کرده گفت که طی یک ماه گذشته سی و شش تن از تاجران و سرمایه‌گذاران در ولایت‌های کابل، هرات، بلخ و ننگرهار ربوده شده‌اند.
در همین‌حال، احمدضیا مسعود نماینده فوق‌العاده رییس‌جمهور در امور اصلاحات و حکومت‌داری خوب نیز، به کمبودی‌های جدی در حکومت اذعان کرده می‌گوید که تاکنون ظرفیت ماموران دولت به حدی نرسیده که بتوانند مانع نفوذ اشخاص زورمند در چگونگی استخدام افراد جدید در نهادهای دولتی شوند. وی گفت: «ارتقای ظرفیت از چندین سال پیش، از سال ۲۰۰۱ به این طرف بود و از وقتی که کمیسیون اصلاحات اداری تشکیل شده تا حالا تلاش‌های زیادی به خرج داده است، اما آن طوری‌ که تصور می‌شد واقعا ظرفیت‌های مامورین خدمات ملکی ما ارتقا پیدا بکند، نشده است. به‌خاطر بعضی موضوعاتی که از طرف بعضی از شخصیت‌های صاحب‌نفوذ یا کسانی که می‌خواهند در تمام موضوعات اداری افغانستان اعمال نفوذ نامشروع داشته باشند، به آن شکلی که باید و شاید هست، متاسفانه هنوزهم ظرفیت ماموران خدمات ملکی ارتقا پیدا نکرده است و تا حالا ما با این مشکل مواجه هستیم.» وی تاکید کرد: «ما روندهای امتحان و رقابت‌های آزاد هم داریم، اما می‌بینیم که در همین رقابت‌های آزاد هم بسیار کسانی که صاحب قدرت استند، می‌توانند اعمال نفوذ بکنند.»
با این‌حال، احمدضیا مسعود تاکید کرد که انجام اصلاحات در نهادهای دولتی از مسوولیت تمام مسوولان دولتی است. به‌گفته او، تا زمانی که اصلاحات لازم در ادارات دولتی به‌وجود نیاید، افغانستان به پیشرفتی دست نخواهد یافت.

Advertisements