سفر رئیس جمهور قزاقستان به ترکیه و آنچه در نشست خبری مشترک اردوغان و نظربایف مطرح شد، اگر استراتژی نوین دولت ترکیه باشد و یا بشود، باید در انتظار چرخش های بزرگ سیاسی اردوغان بود. رئیس جمهور ترکیه در این نشست خبری برای نخستین بار به خبرهای مهمی اشاره کرد که تاکنون نه در مسکو و نه در آنکارا فاش نشده بود. از جمله این که در روزهای تیره و تار ریاست جمهوری ارودغان (اشاره به کودتای نظامی اخیر دراین کشور) اردوغان با پوتین در ارتباط بوده است. اردوغان رسما از نقش پوتین در برقراری دوباره مناسبات دوستی میان ترکیه و روسیه تشکر و قدردانی کرد و نظر بایف را پل پیوند این آشتی اعلام کرد. شاه بیت این نشست خبری، اشاره ای بود که اردوغان به نقش پوتین در پیوند ترکیه به پیمان شانگهای کرد. اردوغان گفت: “شخص ایشان با درخواست من برای فرستادن نماینده ویژه ام به اجلاس عالی شانگهای موافقت کرد. من و ایشان سه شنیه آینده دیداری در سن پطرزبورگ خواهیم داشت. ما لحظات سخت در روابطمان را پشت سر گذاشته و به دوران روابط خوب گذشته باز خواهیم گشت. شخصا نمی توان نقش بزرگ ریش سفید مان (نظر بایف) در این خصوص را نادیده بگیرم. در همین نشست و در تکمیل و تکامل همین نکته مهم خبری، یعنی پیوستن ترکیه به پیمان شانگهای، نظر بایف گفت: من تمام قد از پیوستن ترکیه به شانگهای دفاع خواهم کرد. (نقل به مضمون).

اگر چنین تفاهم وتوافقی در دیدار اردوغان و پوتین در سن پترزبورگ بدست آید و چین نیز با آن موافقت کند، این برای نخستین بار خواهد بود که یک عضو پیمان ناتو، از آن اردوگاه به اردوگاه شانگهای کوچ خواهد کرد. پیش بینی این که در هر دو پیمان بماند و یا نماند بسیار دشوار است، اما فعلا تا همین حد نیز اگر تحولی در ترکیه روی بدهد چرخش بزرگی است که بازتاب آن را در آینده نزدیک در صلح سوریه و بدنبال آن، روابطه ایران و ترکیه خواهیم دید. همچنان که بازتاب آن را در عراق شاهد خواهیم بود. در داخل ترکیه نیز آغاز مذاکرات با کردها و خاتمه جنگ با آنها دور از ذهن نیست

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

مطالب مرتبط

نشست خبری روسای جمهور ترکیه و قزاقستان

قزاقستان پل پیوند دوباره

میان روسیه و ترکیه شد!

استانبول- بهزاد دولت آبادی

پس از کودتای نظامی 15 جولای روابط اردوغان با متحدان اروپائی اش حداقل در حرف تیره شده است زیرا وی معتقد است متحدان غربی اش مواضع صریحی در محکوم کردن کودتا و همدردی با دولت وی نشان نداده اند. حالا، پس از کودتا اولین مقام عالی رتبه سیاسی خارجی که به ترکیه سفر کرد نه از کشورهای متحد غربی ترکیه بلکه “نور سلطان نظر بایف” رئیس جمهور قزاقستان بود.

در نشست خبری اردوغان و نظربایف که پس از مذاکرات رسمی انجام شد اردوغان درباره کودتا گفت: “عده ای تروریست در یونیفورم نظامی بنا به دستورات صادره از پنسیلوانیا (اشاره به فتح الله گولن که ساکن پنسیلوانیای امریکاست) با اقدام کودتایی به شخص من و ملتم خیانت کرده و چهره واقعی خود را نشان دادند.

در این نشست “نظربایف” نیز در پاسخ به سئوالی که در باره مدارس وابسته به فتح الله گولن در قزاقستان از وی شده بود گفت: “دشمن ترکیه دشمن ما نیز محسوب می شود. در صورت اثبات روابط بین مسئولان این مدارس با فتح الله گولن ما نیز در قزاقستان بساطشان را جمع می کنیم و به کارشان پایان دهیم و روسای آنها را به ترکیه باز می گردانیم.”

اردوغان نیز در پاسخ به سئوالی که از وی درباره رابطه با قزاقستان و شخص نظر بایف شده بود گفت:

“ایشان به عنوان اولین مقام عالی رتبه خارجی با سفرشان به ترکیه نشان دادند که دوست دوران سخت مان می باشند. در آیِنده نزدیک حجم مبادلات تجاریمان را به سطحی فراتر از 10 میلیارد دلار خواهیم رساند. در کوتاه ترین مدت وزرای مربوطه را جهت دیدار با هم پایه هایشان و سرمایه گذاران را جهت برداشتن گام های بزرگتر به قزاقستان خواهیم فرستاد.”

در این نشست “نظربایف” گفت: ” شریک استراتژیک ما جمهوری ترکیه است. امیدوار هستیم بتوانیم در چارچوب یک نظام حقوقگرا مدافع منافع حقوقی خود باشد. بابت پذیرایی دوستانه تشکر می کنیم. روابط برادری بین ما و ترکیه برایمان حائز اهمیت بزرگی است. برای شهدای حوادث 15 جولای طلب آمرزش می کنم.”

نظربایف ادامه داد: “ترکیه تحت رهبری تورگوت اوزال اولین کشوری بود که استقلال ما را به رسمیت شناخت. ترکیه قابل اطمینان ترین شریک قزاقستان است. سقف سرمایه گذاری های ترکیه در کشورما بسیار خوب است. در زمینه های گوناگون و خصوصا ساختمان سازی تا کنون حجم سرمایه گذاری ترکیه بالغ بر 20 میلیارد دلار بوده. ما تا آخر پشتیبان حضور اردوغان و کشور ترکیه در ساختار تشکیلات شانگهای هستیم و همواره از آن حمایت خواهیم کرد. ما به خوبی از نحوه تغییرات زیربنایی ترکیه واقف و مطلع هستیم. حرکتی که جمهوری خلق چین در مسیر جاده ابریشم آغاز کرد بسیار با اهمیت است و این حرکت نمی تواند بدون حضور ترکیه عملی شود. خط لوله 1500 کیلومتری در خزر به اتمام رسید. بندر باکو در حال گسترش است و پروژه هایمان از طریق و مسیر این بندر بدون وقفه در حال پیشرفت می باشد. در خصوص مبارزه جهانی با تروریسم به نکات مشترک با جناب اردوغان دست یافته ایم. درموارد نظامی نیز همکاری هایمان ادامه خواهد یافت. در مذاکراتی که داشتیم، در خصوص گسترش همکاری های مشترک در کلیه زمینه ها چه در بعد جهانی و چه در بعد آسیای میانه تبادل نظر کردیم.”

از اردوغان سوال شد: ” میدانیم که قزاقستان حائز نقش بزرگی در روابط بین ترکیه و روسیه می باشد. شما این همکاری را چگونه ارزیابی می کنید؟”

اردوغان در جواب گفت: “در ابتدا از جناب نظربایف در خصوص اظهاراتشان تشکر می کنم. در لحظاتی که روابط سخت و جانکاه با روسیه داشتیم مذاکرات متعددی با پوتین بعمل آمد و ایشان در خصوص اصلاح روابطمان با روسیه نقش بزرگی داشتند. ایشان با درخواست از من در خصوص فرستادن نماینده ویژه ام به نشست عالی شانگهای نقش بزرگ در برگرداندن آشتی ایفا کردند. سه شنیه آینده دیداری با پوتین در سن پطرزبورگ خواهیم داشت. بین هیئت هایمان دیدارها و نشست های متقابل برقرار خواهد شد و لحظات سخت کنونی در روابطمان را پشت سر گذاشته و به دوران روابط خوب گذشته مان باز خواهیم گشت. نمی توان نقش بزرگ ریش سفید مان (نظر بایف) در این خصوص را نادیده گرفت.”

این دیدار دو طرفه با توجه به دیداری که قرار است بین روسای جمهور ایران-آذربایجان-روسیه در باکو برگذار شود حائز اهمیت است.